Kış Kapadokyası

Kar yağdığı sabah vadi bambaşka bir yer olur. Ses kesilir; peri bacalarının başlarında beyaz bir kapak, patikalarda henüz kimsenin izi yoktur. Uzaktan bir köpek havlar, bir kapı açılır, bir baca tüter. Kış, Kapadokya'nın en sessiz ve en az bilinen yüzüdür. Soğuk elbette zorlar, ama doğru hazırlanan için bölgenin en iyi mevsimlerinden biri olabilir. Aşağıda kışın bu topraklarda neyin değiştiğini, neyin değişmediğini anlatıyoruz.

Kış nasıl bir mevsim?

Kasım sonundan mart başına kadar geceler çoğunlukla sıfırın altına iner, gündüzler güneşli günlerde bile serin kalır. Kar çoğu kış yağar ama kalma süresi değişir; bazı yıllar bir hafta, bazı yıllar ay boyunca vadiler beyazdır. En kısa günlerde güneş yaklaşık yedi buçukta doğar, akşamın beşine doğru batar. Ziyaretçi sayısı azdır; vadilerde ve müzelerde sıra beklemezsiniz. Kalın tüf duvarlı mağara odalar ısıyı iyi tutar; ısıtması iyi bir odada, bütün günü dışarıda geçirdikten sonra sizi karşılayan şey gerçek bir konfordur.

Ay ay kış

• Kasım: sonbaharın son ışıkları, ilk soğuklar. Bağ bozumu bitmiş, kilerler dolmuştur; yürüyüş için hâlâ rahat bir ay.
• Aralık ve Ocak: en soğuk ve en sessiz aylar. Kar ihtimali yüksektir, günler en kısa hâlindedir.
• Şubat: soğuk sürer ama gün uzamaya başlar ve ışık açılır.
• Mart: değişkendir; bir gün kar, ertesi gün ilkbahar. Katmanlı giyinmek en akıllıca seçimdir.

Balon kışın uçar mı?

Uçar; hava elverdiği her sabah. Soğuk, berrak havada görüş çoğunlukla çok iyidir ve kar kaplı vadi başka bir kitabın sayfası gibidir. Ancak kar, buzlanma, sis ve rüzgâr uçuş kararını etkiler ve bu karar sabahın erken saatinde lisanslı işletme tarafından verilir. Bu yüzden balonu kalışınızın ilk sabahlarına koyun ve yanınıza bir yedek sabah daha ayırın. Gün Doğumu Sessizliği'nde hava uçuşu engellerse ertesi sabaha ücretsiz aktarım ya da tam iade seçeneğiniz vardır. Sepette giyinirken katman mantığını unutmayın: brülörün altı sıcaktır ama sepetin kenarı ve rüzgâr soğuktur.

Kısa günlere göre plan

• Sabah: güneş doğduktan sonra çıkın; patikalar sabah donuk, öğleye doğru yumuşaktır. Güvercin Vadisi yürüyüşü gibi dış mekân programlarının öğleden sonra seansı kışın erkene alınabilir.
• Öğle: sıcak bir sofra. Testi kebabı, mercimek çorbası, odun ateşinde ekmek; kışın tam yeri burasıdır.
• Öğleden sonra: kapalı ya da yarı kapalı bir durak. Yeraltı şehri bunun için çok uygundur, çünkü yeraltında sıcaklık dışarıdaki mevsimden daha az etkilenir; Kökler Turu'nun ilk durağı Derinkuyu'dur.
• Akşam: uzun bir ev yemeği. Kaya Sofrası kapalı bir salonda mezelerle, odun ateşinde et yemeğiyle, sazla ve türküyle geçer; kışın en iyi akşam programlarındandır.

Örnek bir kış günü

1. Sabah: geç ve uzun bir kahvaltı; odanın sıcaklığının tadını çıkarın.
2. Öğleden önce: güneş yükseldikten sonra bir saatlik yürüyüş; bağ evleri, kale, kar kaplı patika.
3. Öğle: sıcak bir sofra, ardından odada dinlenme.
4. İkindi: yeraltı şehri ya da bir müze.
5. Akşam: ev yemeği, saz ve türkü.

Ne giymeli?

• Katman 1: terlemeyi dışarı atan ince bir iç giysi (yün ya da sentetik, pamuk değil).
• Katman 2: polar ya da yün kazak.
• Katman 3: rüzgâr geçirmeyen, kalın bir mont.
• Ayaklar: kaymayan tabanlı, bileği saran, su geçirmeyen bot ve yedek çorap.
• Eller ve baş: eldiven, bere, atkı. Balon sabahı için parmak uçları açılabilen ince eldiven kamerayı kullanmayı kolaylaştırır.

Termosta sıcak çay ve cebinizde kuru bir atıştırmalık, soğuk bir yürüyüşün kalitesini değiştirir. Islanan çorabı ve eldiveni günün ortasında değiştirin; ıslak kumaş ısıyı hızla çeker.

Zemin, yol ve uçak

Don, tüf patikaları ve taş basamakları kaygan yapar. Sabahları buzlanmış bölümler olabilir; adımlarınızı küçük atın, merdivenlerde tırabzanı kullanın, çocukları elinden tutun. Yağış ve kar, havalimanı yollarında ve uçuşlarda gecikmeye yol açabilir; transferlerde sürücü uçuşunuzu izler ve gerekirse bekler, ama dönüş uçuşu için yeterli tampon bırakın. Kayak yapmak isterseniz Erciyes'in kayak merkezi Kayseri yönündedir ve ayrı bir gün gerektirir.

Kış sofrası

Kış, bu mutfağın en rahat konuştuğu mevsimdir. Çömlekte saatlerce pişen yemekler, odun fırınının ateşi, sıcak çorbalar, kuru meyveyle yapılan tatlılar ve pekmezli tahin kahvaltısı insanı içeriden ısıtır. Birçok köy evinde sobanın ya da ocağın sıcaklığı, yemeğin bir parçasıdır. Dışarıda üşüyen bir grubun, fırın kapağı açılıp ekmek çıkınca bir anda susması bu mevsimin küçük sahnelerinden biridir.

Mağara otelde kış

Rezervasyon sırasında ısıtma sistemini sorun: radyatör mü, yerden ısıtma mı, şömine mi? Odanın pencere durumu, banyo sıcaklığı ve su basıncı kışın daha da önemlidir. Çok günlü Üç Gün: Kökler ve Vadiler gibi rotalarda mağara otel konaklaması pakete dahildir; oda tercihinizi rezervasyon notuna yazabilirsiniz.

Kışın en iyi yanları

• Boş vadiler, sessiz müzeler, dar geçitlerde sıra olmaması.
• Pekmez, pestil ve cevizli sucuk kışın en bol olduğu zamandır; kilerler dolu, sofralar uzundur.
• Karlı peri bacaları ve düşük güneşin uzun gölgeleri fotoğraf için ender bir malzemedir.
• Kapılarda sıra olmadığı için rehberinizle sohbet etmeye, bir kilisenin önünde oturup dinlemeye daha çok vakit kalır.
• Akşamlar uzun, odalar sıcak, çaylar demli.

Kışın Kapadokya'ya gelmek, acele etmemeyi kabul etmektir. Gün erken biter, sofra uzun sürer, yürüyüşler kısa tutulur. Bunu kabul eden, bölgeyi en sakin hâliyle görür.