Vadilerde yürüyüş rotaları

Kapadokya'yı en iyi anlatan yer, bir yolun kenarındaki kaya değil, iki bağ arasından geçen dar patikadır. Sağınızda asmalar, solunuzda yumuşak bir tüf duvarı vardır; yukarıda bir yerde, kayaya oyulmuş bir güvercinlik size boş gözlerle bakar. Vadiler bölgenin yürüyen insanı ağırlayan yanıdır. Bu yazıda altı rotayı, kaç saat sürdüklerini, zeminlerini ve hangi saatte gidilirse iyi olacağını sıralıyoruz.

Rotayı seçmeden önce

Üç şeye bakın. Birincisi süre: bir vadi yarım gün, bir kanyon bütün gün isteyebilir. İkincisi zemin: tüf kuruyken kolay, ıslakken kaygandır ve birçok patika yağmurdan sonra bir gün boyunca çamurlu kalır. Üçüncüsü dönüş: vadi yürüyüşlerinin çoğu bir noktadan başlayıp başka bir noktada biter, yani sizi alacak bir araç gerekir. Rehberli turlarda bu iş araca bırakılır; kendi başınıza yürüyorsanız dönüş yolunu önceden planlayın.

Altı rota

1. Güvercin Vadisi: Göreme'den Uçhisar'a

Rehberli rotada yaklaşık yedi kilometredir ve dört saat sürer. Patika önce güvercinliklerin yamaçlara oyulmuş cephelerinin yanından geçer; bu küçük odalar bir zamanlar gübre için kullanılırdı ve bağların verimi buna bağlıydı. Sonra bağ teraslarına çıkılır, son bölüm Uçhisar Kalesi'nin dibine doğru taş basamaklarla yükselir. Kısa ama dik yokuşlar vardır, orta düzeyde bir yürüyüştür. Yaz aylarında sabah, ilkbahar ve sonbaharda öğleden sonra daha iyidir. Güvercin Vadisi'nden Uçhisar'a turu bu rotayı yarım gün olarak yürür.

2. Kızılçukur ve Gül Vadisi

Göreme ile Çavuşin arasında uzanan bu vadilerde kaya, alçalan ışıkta kırmızıdan pembeye döner; Gül Vadisi'nin adı da anlatıldığına göre bu renkten gelir. Yürüyüş kısadır ve çoğunlukla düz toprak patikadır, bu yüzden gün batımına denk getirilir. Kalabalık seyir noktalarından uzak bir tepeye çıkıp oturmak isterseniz Kızılçukur'da gün batımı pikniği yarım saatlik yürüyüşten sonra kilimde ekmek, peynir ve çayla biter.

3. Aşk Vadisi

Göreme tarafındaki bu kısa vadi, uzun boyunlu, ince gövdeli peri bacalarıyla tanınır. Yürüyüş kısadır, zemin çoğunlukla düzdür ve çocuklarla da yürünür. Bacaların boyları öğleden sonra uzayan gölgelerle daha belirgin olur.

4. Zelve

Üç vadinin kesiştiği bu eski yerleşim, kayaya oyulmuş odaları, kilisesi ve değirmeniyle gezilir. Zemin düzensizdir, birkaç merdiven ve alçak geçit vardır. Gezmek bir saatten uzun sürer; öğle sıcağında içerisi serin olduğu için günün ortasına yakışır. Zelve, Vadiler ve Freskler gününün duraklarından biridir.

5. Ihlara Vadisi

Yaklaşık on dört kilometrelik bir kanyondur; hepsi yürünmez. Basamaklarla vadi tabanına inilir ve dere boyunca birkaç kilometre gidilir. Yamaçlarda kayaya oyulmuş kiliseler, dere kıyısında ağaç gölgesi vardır; yürüyüş dere boyunca düz gider, zahmet yalnızca inerken ve çıkarken basamaklardadır. Kökler Turu'nda Derinkuyu'dan sonra günün orta kısmını bu kanyona ayırırız.

6. Soğanlı

Göreme'nin güneyinde, yolu uzun olduğu için kalabalıktan uzak kalmış bir vadidir. Freskli kayalar ve iki kolu olan bir vadi tabanı vardır. Yürüyüşü yarım gün sürer, araç yolu ise bir saat kadar. Vadi genellikle sakindir; öğle sıcağında bile yamaçlardaki kiliselerin serin içleri sizi bekler. Dört günlük yavaş rotada bu vadiye bir gün ayrılır.

Rotaları günlere yaymak

Altı rotayı bir arada yürümek gerekmez, bir haftada bile hepsini yürümek akıllıca olmaz. Şöyle bir dağılım işe yarar:

• Hafif gün: sabah Aşk Vadisi'nde kısa bir yürüyüş, öğleden sonra Zelve'nin serin odaları, akşam bir çay. Toplam yürüyüş iki saati geçmez.
• Orta gün: sabah Güvercin Vadisi'nden Uçhisar'a, öğle sofrası, öğleden sonra dinlenme, akşama doğru Kızılçukur'da bir kilim.
• Uzun gün: Derinkuyu ve Ihlara. Yol uzundur, bu yüzden güne başka hiçbir şey eklemeyin.

Art arda iki gün yürüyecekseniz ikincisini kısa tutun. Tüf üzerindeki ikinci günün dizleri, birinci günün kararlarının bedelini öder.

Yürürken nelere bakılır

İlk beş dakikayı yavaşlamak için harcayın. Patikanın kenarındaki kaya duvarda renk bantlarını görürsünüz: her bandın altında başka bir volkanik dönemden kalma bir kül tabakası vardır. Bağ yolunda ince toz ayağınızın altında ses çıkarır, yaz sonlarında üzüm kokusu ağırlaşır, uzaktan bir köpek havlar ve bir tarla traktörü çalışır. Bütün bunlar fotoğrafa girmez, ama yürüyüşün asıl içeriği onlardır. Kameranızı arada çantaya koyup yalnızca bakmak, rotayı iki kat uzun hissettirir.

Mevsime göre sıralama

• İlkbahar: Güvercin Vadisi ve Gül Vadisi; bağlar yeşil, öğleden sonralar ılık. Yağmurdan sonra patikanın kurumasını bir gün bekleyin.
• Yaz: sabah Ihlara'nın ağaç gölgesi, akşam Kızılçukur. Öğle saatlerinde yürüyüş planlamayın.
• Sonbahar: Soğanlı ve Güvercin Vadisi; hasat zamanı, altın ışık, rahat bir sıcaklık.
• Kış: Zelve ve kısa yürüyüşler. Işık erken biter, sabah patikalar donabilir.

Patika adabı

• Su: kişi başı bir buçuk litre, yazın iki.
• Ayakkabı: bileği saran, taban dişli. Düz tabanlı bazı spor ayakkabılar tüf üzerinde kayar.
• Işık: yazın sabah erken ya da akşam; ilkbahar ve sonbaharda öğleden sonra.
• Yağmur: yağıştan sonra patikalar kayganlaşır; bir gün bekleyin ya da rehberle yürüyün.
• Kayalar: peri bacalarına tırmanmayın, oyuk odaların çökmeye başlamış bölümlerine girmeyin. Taşlar yumuşaktır ve bir kez kırılan geri gelmez.
• Yol işaretleri: birçok patikada belirgin işaret yoktur; bağların arasında yol kaybetmek kolaydır. Çevrimdışı harita indirin ya da rehberli yürüyün.

Bir vadide yürümek, bir yere varmaktan çok, vadinin kendisine varmaktır. Rotayı kısa tutun, bir çay molasına yer bırakın, dönüş yolunu önceden ayarlayın. Gerisi patikanın işidir.